Drasta Digital

Projekt wuwića za workflow digitalizacije kulturneho herbstwa serbkseje narodneje drasty

Serbske drasty su so nimale ze wšědneho dnja Łužicy zhubili. Projekt “Drasta Digital ” wěnuje so zachowanju materielneho a imaterielneho kulturneho herbstwa serbskich drastowych elementow, jich wšědnych stawiznow, zhotowjenju, woblěkanju a nałožowanju. Wuchadźejo z fundusa Wojerowskeho drastoweho domu a jeho nimale 100lětneje tradicije, přewozmje 5. generacija šwalčow swoje rjemjeslniske wuměłstwo nětko do 21. lětstotka. Drasty maja zaso na widźomnosći we wšědnym dnju nabyć, wosebje w digitalnym wobłuku. Po tutym puću maja so nowe generacije traděrowanej wědźe zbližić. Runočasnje nastawaja nowe rumy za komunikaciju a wuměnu wědy a nazhonjenjow přez generacije. […]

Wuchadźišćo projekta je digitalizacija a dokumentacija dźělow drasty we wysoko rozpušćenych 3D formatach z originalnymi teksturami. Proces runa so charakternemu designej modernych kompjuterowych hrow a CGI. Workflow za zestajenje tutych bu iniciěrowane a wudźěłane přez kooperaciju Towarstwa za hajenje regionalneje kultury srjedźneje Łužicy z.t., serbskeho muzeologu a creative-tech załožerja Jakoba Gruhla kaž tež serbskeho 3D- a modoweho designera Jana Lorenca. Zhromadnje kompletnje prěnju Wojerowska drasta pod krutym posudźowanjom fachowčow digitalizowachu. Kwalita renderingow je tak wysoka, zo samo wupokazane šwalće lědma rozdźěl k fotografijam originalow spóznaja.

Dotalne projektowe dźěło bu sobu financowane přez myto Simul + Čiń sobu 2022, Kulturhalt, nalutowarnskeje załožby kaž tež přez projektowe spěchowanje Załožby za serbski lud 2023. Za aktualny projekt 2024 su próstwu wo nowe pjenjezy zapodali.

Dotal digitalizowane objekty namakaja so tu: https://github.com/ZalozbaDev/drasta_digital

Wšitcy zajimowani su wutrobnje přeprošeni so z Jakubom Gruhlom skontaktować z idejemi, prašenjemi, nastorkami a kooperacijemi. […]

Wo projekće w medijach

Dźenik

2022 – Zawjedźenje a prěnje kroki (Drasta Digital)

Projekt startowaše z wuznamjenjenjom Simul+ Čiń sobu. Sćěhowaše intensiwna rešerša wo serbskej narodnej drasće a jeje stawiznach. Paralelnje slědowachu zakładne rešerše, natwar software setupa a metodiske předdźěła, runje tak kaž prěnja wuměna z Jatzwaukec domom za narodnu drastu we Wojerecach. Přewjedźechmy prěnje testy za digitalizaciju drastowych dźělow.

2023 – Wuwiće dospołneho wotběha (Drasta Digital II)

W lěće 2023 polěpšichmy z projektom Drasta Digital II digitalizaciske procesy a wuwiwachmy wobšěrny workflow. Nimo analyzy technikow přitřiha a šića, simulacije jednotliwych drastowych dźělow a generěrowanja teksturow z pomocu fotogrametriskeje metody wuwiwachmy modularny koncept, kotrež wědu, datowe banki a archiwy přitřihowych mustrow kombinuje.

2024 – Drastu zwoblekać a 3D prezentacija za web (Drasta Digital III)

W lěće 2024 wudospołnichmy jednotliwe drastowe dźěle z digitalizaciju a wizualizaciju kompletneje drasty w projekće Drasta Digital III: Digitalizacija a wizualizacija. Dwě dospołnej žónskej drasće so digitalnje rekonstruowachu a testowachu so wšelake 3D formaty za web za wizuelne zwobraznjenje tuteje. Nazhonichmy, zo trjeba wirtuelne zdrasćenje kompleksne techniki a so njemóže jenož awtomatizowane přewjesć.

2025 – Animacija a participacija (Drasta Digital IV)

Projekt Drasta Digital IV wěnuješe so animaciji. Kak móža so dźěle drasty tak animěrować, zo móže so procesej zdrasćenja sćěhować a kak móže so to na interaktiwnu runinu přenjesć?  W předwidźanymaj dźěłarničkomaj na kraju ma so techniska strona wobswětlić, runje tak kaž wo towaršnostnych prašenjach diskutować.

(žórło: webstrona projekta „Drasta Digital“, přełožk FBi)

Wuwiwar

Kirsten Ann Böhme/ Towarstwo pěstowanja regionalneje kultury Srjedźneje Łužicy z. t.

Iniciatorka, drastowa ekspertka za digitalizaciju, ekspertka, host a syć 

Předsyda towarstwa Kirsten Ann Böhme je co-iniciatorka projekta. Diplomowa architektka je w 5. generaciji šwalča serbskeje narodneje drasty we Wojerecach. Wona wjedźe Jatzwauec drastowy dom we Wojerecach až tež serbski drastowy forum www.lausitzer-trachten.de. Kirsten Böhme narodźi so w Drježdźanach, wotrosće pak w němsko-serbskim wobswěće we Wojerecach. Jeje wowka zdrasći jej ze šěsć lětami prěni raz narodnu drastu a pokaza jej, a so tuta šije. Kirsten studowaše architekturu a zajimowaše so wosebje za pomnikoškit. Po přewróće započinaše so za zdźerženje drastow a nałožkow zasadźować. Wona běše 1992 sobuzałožerka towarstwa a iniciěrowaše jutrowne wiki w Nowej Łuce (Neuwiese). Wosebje wažne stej jej slědźenje a wuwiće, kiž stej trěbnej, zo bychu so repliki drohotnych falow zhotowić móhli.

Jakob Gruhl/ Ectoplastic

Iniciator, projektowy manadźer, diplomowy museologa

Jakob Gruhl załožer multimedialneho studija Ectoplastic a co-iniciator projekta. Wón narodźi so 1986 w Budyšinje a wotrosće dwurěčnje němsko serbski. W lěće 2012 zakónči studij museologije z diplomom. Z lěta 2013 je Jakob Gruhl samostatny a na mjezy mjez wuměłstwom, hudźby a IT jako projektowy koordinator, sposrědkowar a hudźbnik aktiwny. Wón je sobuzałožer multimedialneho studija Ectoplastic w Halle. co-koncepter a sobuwudawaćel hudźbneje software Mazetools. Jakob je sobuzałožer Centruma za imersiwne medijowe wuměłstwo, hudźbu a technologiju z.t. (ZiMMT)w Lipsku. 2020 iniciěrowaše wón mjez druhim “Immersive Sound – Forum za 3D Audio”, Spatial Audio Network Germany kaž tež Spatial Audio Network Europe. Z lěta 2022 je wón w přiradźe kulturneho zarjada Lipska we wobłuku interdisciplinarne.

Jan Lorenc

nawod digitalizacija, esperta za 3D fashion design, nošer myta modoweho wubědźowanja Sorbian Street Style

Jan Lorenc je modowy designer (BA) a wěnuje so temam modowy design a digital fashion. Hižo w studiju přeslědźi wón hromadźeskutkowanje mjez digitalnymi technologijemi a couture, kaž tež zhotowjenje drasty z pomocu software a na software bazowace wudawanske metody za přitřihowe mustry. Jan narodźi so 1986 w Budyšinje a je swojeho serbskeho pochada dla sylnje do projekta Drasta Digital zapřijaty. W nim digitalizuje serbske drastowe elementy a wuwiwa nowe workflowy.

Spěchowanje

Załožba za serbski lud

Simul+ Čiń sobu

Čiń sobu!

Planowane dźěłarnički za digitalizaciju

Drastu w participatiwnej dźěłarni do digitalneho ruma přewjezć, nawjazuje na wšelakore tematiske dypki a zwjedźe ju w procesu hromadźe. Digitalizacija so na konkretne wašnje nazhoni a diferencuje, hdyž ludźo sami drastowe elementy sobu přinjesu, je na městnje zaskenuja a sej tute pozdźišo we wustajeńcy abo web-interface na swójskim šmóratku wobhladuja. Nastanje rum za refleksiju, wuměnu wědy a dopomnjenki. Runočasnje nastanje něšto noweho, 3D objekt zdźědźeneho rubiška, kiž hodźi so wotnětka digitalnje nosyć. Zajim za wobchowanje je zwjazany z wjeselom na eksperimentowanju. Projekt přewjedźe so po standardach, kotrež digitalizowany material wotnětka jako open source material za druhe kulturne a sociokulturne k dispoziciji staji. Wuslědki dźěłarnjow so na kóncu projekta instalatiwnje předźěłaja a wustajeja.

Wšitcy zajimowani su wutrobnje přeprošeni so z Jakubom Gruhlom skontaktować z idejemi, prašenjemi, nastorkami a kooperacijemi.

Quizserb

Quizserb je prěni zjawnje přistupny, digitalny kwis w hornjoserbskej rěči a hodźi so w app kaž tež jako webwersija hrać.